Satranç Nasıl Oynanır
Satranç, beyaz ve siyah iki oyuncunun 64 karelik bir tahtada oynadığı bir oyundur. Amaç rakip şahı mat etmek: onu kaçamayacağı şekilde tehdit etmektir.
Tahta ve diziliş
Tahtayı, her oyuncunun sağ köşesinde açık renkli bir kare olacak şekilde yerleştir. Her tarafın 16 taşı vardır: bir şah, bir vezir, iki kale, iki fil, iki at ve sekiz piyon. Vezir kendi rengindeki kareden başlar (beyaz vezir d1'de, siyah vezir d8'de).
Dikey sıralar beyazın solundan itibaren a–h, yatay sıralar beyazın tarafından itibaren 1–8 diye adlandırılır; her karenin e4 gibi bir adı vardır.
Taşlar nasıl hareket eder
| Taş | Hareket | Değer |
|---|---|---|
| Şah | Her yöne bir kare | – |
| Vezir | Düz ya da çapraz çizgide istediği kadar | 9 |
| Kale | Yatay ya da dikey sırada istediği kadar | 5 |
| Fil | Çaprazda istediği kadar (hep aynı renk karede kalır) | 3 |
| At | L şeklinde: bir yöne iki kare, yana bir kare. Taşların üzerinden atlar | 3 |
| Piyon | Bir kare ileri (ilk hamlesinde iki); çapraz olarak bir kare ilerideki taşı alır | 1 |
Yalnızca at atlar; diğer bütün taşlar yolundaki ilk taşta durur. Rakip taşın bulunduğu kareye giderek o taşı alırsın ve taş tahtadan kalkar. Diyagramlar için taşların hareketi sayfasına bak.
Şah ve mat
Tehdit edilen şah şah altındadır. Şahtan hemen kurtulmalısın: şahı kaçır, tehdit eden taşı al ya da araya taş koy. Kendi şahını tehdit altında bırakan bir hamle asla yapamazsın.
Şah altındaysan ve hiçbir hamle seni kurtaramıyorsa bu mattır ve kaybedersin.
Özel hamleler
Rok
Şah oyun boyunca bir kez rok yapabilir: bir kaleye doğru iki kare gider ve o kale şahın öbür yanındaki kareye atlar. h kalesine doğru kısa rok (O-O), a kalesine doğru uzun rok (O-O-O) yapılır. Yalnızca şu durumlarda izinlidir:
- ne şah ne de o kale daha önce oynamış olmalı;
- aralarındaki kareler boş olmalı;
- şah tehdit altında olmamalı ve rakibin tehdit ettiği bir kareden geçmemeli ya da öyle bir kareye gelmemeli.
kawu'da rok yapmak için şahı iki kare oynat; kale kendiliğinden gelir.
Geçerken alma
Bir piyon başlangıç karesinden iki kare ilerleyip rakip bir piyonun yanına gelirse, o rakip piyon onu yalnızca bir kare ilerlemiş gibi alabilir; ama sadece hemen bir sonraki hamlede. Alan piyon, öbür piyonun üzerinden geçtiği kareye gider.
Terfi
Karşı uçtaki yatay sıraya ulaşan piyon, aynı renkte bir vezire, kaleye, file ya da ata terfi eder. Neredeyse her zaman vezir seçilir; kawu her seferinde sana sorar.
Oyun nasıl biter
- Mat: mat eden taraf kazanır.
- Pat: hamle sırası gelen oyuncunun hiç yasal hamlesi yok ama şah altında değil. Berabere.
- Üç kez tekrar: aynı pozisyon, aynı oyuncu hamle sırasındayken üç kez oluşur. Berabere (kawu oyunu otomatik bitirir).
- Elli hamle kuralı: iki oyuncu da elli hamle boyunca hiç taş almaz ve piyon oynamaz. Berabere (kawu'da bu da otomatiktir).
- Yetersiz taş: iki taraf da mat edemez; örneğin şaha karşı şah ya da şah ve tek bir fil veya ata karşı şah. Berabere.
- Anlaşma: oyuncular beraberlikte anlaşır. Bilgisayara karşı "Beraberlik teklif et" düğmesini kullan; bilgisayar durumu daha kötüyse ya da oyun tamamen dengedeyse kabul eder.
Hazır mısın? Bilgisayara karşı, aynı cihazda bir arkadaşınla ya da oda linkiyle online satranç oyna, sonra satranç ipuçlarımızı ve yeni başlayanlar için açılışları oku.
Sık sorulan sorular
Satrançta ilk hamleyi kim yapar?
İlk hamleyi her zaman beyaz yapar. Sonra oyuncular sırayla birer hamle oynar.
Şah altındayken rok yapılabilir mi?
Hayır. Şah altındayken, rakip taşın tehdit ettiği bir kareden geçerek ya da şah altına girerek rok yapamazsın. Şah ve o kale daha önce oynamamış olmalı, aralarındaki kareler de boş olmalı.
Mat ile pat arasındaki fark nedir?
Mat: şahın tehdit altında ve onu kurtaracak hamlen yok, yani kaybedersin. Pat: şah altında değilsin ama hiç yasal hamlen yok; oyun berabere biter.
Piyon ikinci bir vezire terfi edebilir mi?
Evet. Son yatay sıraya ulaşan piyon, tahtada hangi taşlar olursa olsun, seçtiğin bir vezire, kaleye, file ya da ata dönüşür.
Son güncelleme: 2026-10-19